metlak

Bu yazımda size değişik işletim sistemleri altında kullanılan değişik dosya sistemlerinden bahsedeceğim.
Dosya Sistemi nedir?
Dosya sistemi hakkında ayrıntılı bilgi almak için dosya sistemleri nedir? yazısını okuyabilirsiniz. Kısaca özetlemek gerekirse;
Dosya sistemi disk üzerindeki dosyaların sistem tarafından kontrolüne olanak kılan yönetim sistemidir. Bu sistemler tipik olarak bir boot record (sistem açılış kaydı), dizinler ve dosyaları içerir. Bir dosya sistemi üç temel işlemi gerçekleştirir; mevcut ve boş alanların yönetimi, dosya ve dizinlerin bakımı ve her dosyanın disk üzerindeki fiziksel adreslemesinin bilinmesi. Değişik işletim sistemleri için değişik dosya sistemleri yapılmıştır.
Partisyon ya da Partition nedir?
Diskin mantıksal bölümlerine partisyon (partition) denir. Diski mantıksal bölümlere ayırmaya da partitioning denir. Örnek olarak diski C: D: E: gibi sürücü harflerine göre bölümlemek ya da linuxta diski mount pointlere göre bölümlemek gibi. Partitioning işlemleri ile ilgili bilgileri yazının devamında bulabilirsiniz.
Cluster,Sektör,Silindir kavramları:
Disklerin üzerindeki dairesel izlere Track veya cylinder (silindir) denir. Birden fazla disk kullanılırsa bunlar üzerindeki okuyucu kafalara ise head, okudukları yüze Side denmektedir. Bir dairesel iz açısal olarak eş bölümlere ayrılmıştır. Bu bölümlere ise Sector (sektör) denmektedir. Bütün bunlar göz önüne alındığında bir bilginin adresini vermek için kafa veya yüz numarası, izin numarası ve sektor numarası verilmelidir. Genel olarak bir track üzerinde bir sektörün belirlediği alan 512 byte’tır. Ancak bazı SCSI disklerde bu boyut değişebilmektedir.Disk erişimini kolaylaştırmak için sektörler gruplanarak CLUSTER lara bölünür.
Windowsta Kullanılan Temel Dosya Sistemleri:
FAT, FAT32, NTFS ve gelecekte çıkacak olan WinFS.
FAT Dosya Sistemi (File Allocation Table): (FAT 16)
Fat dosya sistemi ilk microsoft ürünleri olan MS-DOS, Windows 3.1 ve Windows 95 te kullanılmıştır.2 GB a kadar partisyonları desteklediği için günümüzde kullanışsızdır.Fat dosya sistemi bir kök dizin kullanır.Bu kök dizin tüm partisyonu temsil eder.
FAT32 Dosya Sistemi (File Allocation Table 32): : (FAT 32)
Windows 98, Windows 98 SE, Windows ME, Windows NT 5.0 işletim sistemleri için kullanılır.Windows XP,Windows 2000 gibi işletim sistemlerinde kullanılması mümkündür. Bu dosya sistemi 32 bitlik dosya erişimini destekler.Ayrıca yine 32 gigabayt (GB) a kadar diskleri destekler. Windows XP yükleme işlemi sırasında, boyutu 32 gigabayttan (GB) büyük olan bir bölümü FAT32 dosya sistemini kullanarak biçimlendiremezsiniz. MS-DOS,Win 3.1,Windows 95 gibi microsoft işletim sistemleri FAT32 dosya sistemini tanımaz.
NTFS Dosya Sistemi (New Technology File System): (NTFS)
NTFS Windows NT, Windows 2000,Windows XP ve Windows Vista tarafından kullanılabilen bir dosya sistemidir.Önceki Windows sürümleri bu dosya sistemine erişemez.NTFS dosya sisteminin merkezi yapısında MFT (Master File Table - Ana Dosya Tablosu) kullanılmaktadır.
WinFS (Windows Future Storage): (WinFS)
Microsoftun Windows Vista ile sunmaya hazırlandığı fakat son anda vazgeçtiği dosya sistemidir. İlerleyen Vista sürümlerinde yada Windows sürümlerinde geleceği belirtiliyor fakat ne kadar doğru bilemeyiz tabiki. Bu dosya sistemi Windowsun dağınık dosya yapısını düzenlemeyi hedefliyor.SQL tabanlı olacağı da dillerde dolaşan diğer bir söylev…
Windows dosya sistemlerinin desteklediği boyutlar ve cluster boyutları için:
Sabit disk boyutu(Min / Max)
FAT16
FAT32
NTFS1993
07
16 MB
2KB
Tanımaz
512B
17
32 MB
512B
Tanımaz
512B
33
64 MB
1KB
512B
512B
65
128 MB
2KB
1KB
512B
129
256 MB
4KB
2KB
512B
257
512 MB
8KB
4KB
512B
513
1024 MB
16KB
4KB
1KB
1024 MB
2 GB
32KB
4KB
2KB
2
4 GB
64KB
4KB
4KB
5
8 GB
Tanımaz
4KB
4KB
9
16 GB
Tanımaz
8KB
4KB
17
32 GB
Tanımaz
16KB
4KB
32 GB
2 TB
Tanımaz
Tanımaz
4KB
Kişisel deneyimlere gelirsek;
Günümüzdeki Windows işletim sistemlerine göre dosya koruması ve stabilitesi olarak en iyi dosya sistemi NTFS olarak görülmektedir. Windows XP ve Vista ile birlikte disklerimizi tamamen ele geçirmiştir. Buna rağmen FAT32 halen hız olarak ve performans açısından NTFS den iyidir. FAT16 artık kullanışsızdır. FAT,FAT32 ve NTFS dosya sistemi avantajları ve dezavantajları için Dosya Sistemleri yazısını okuyabilirsiniz.
Disk Bölümleme : (Partitioning)
Dosya sistemlerini azda olsa tanıdığımıza göre artık disk bölümleme işlemlerinin nasıl yapılacağı bölümüne geçebiliriz.
Disk bölümlemede kullanılan değişik yöntemler vardır. Sırayla bu yöntemlere değinelim.
FDISK kullanarak disk bölümleme:
Fdisk aslen fdisk.exe programcığından gelmektedir ve bu programcık partisyon yaratma özelliğine sahip olduğu için disk bölümleme işlemine de fdisk denmektedir.Fdisk.exe programı temel olarak windows açılış ve sistem disketlerinde, Windows 98 ve NT içinde bulunur. Yine temel olarak bir açılış veya sistem disketinde format.com , sys.com gibi ufak programcıklarda bulunur. Kısacası fdisk açılış disketi yahut sistem disketi ile atılır.
Dikkat! Fdisk ile disk üzerinde bölümleme yapacağınız zaman mutlaka önemli dosyalarınızı önceden kaydediniz. Çünkü yapacağınız herhangi bir yanlışlığın telafisi yoktur.
Fdisk Kullanımı için FDISK ve FORMAT nedir? Nasıl Atılır? adlı yazımızı inceleyiniz.
3.Parti programlarla disk bölümleme: (Partition Magic)
Partition Magic disk bölümlemede en çok kullanılan programlardan biridir. Yeni adı Norton Partition Magic dir. Kapsamlı program yapısı ve kullanım kolaylığı ile disk bölümleme,birleştirme,kopyalama işlemlerinde biçilmiş kaftan diyebiliriz.
Ayrıca yine Paragon Partition Manager programı disk bölümlemede kullanılabilecek diğer bir programdır. GUI yapısı itibari ile Partition Magic programına çok benzer yapıdadır.
Partition Magic İndir
Paragon Partition Manager İndir
Verdiğim linklerdeki programlar demo programlardır. Programlar ücretlidir. Full versiyonları için google kullanabilirsiniz :)
Partition Magic ile disk bölümleme - resimli anlatım dökümanını okuyarak diskinizi bölümleyebilirsiniz.
Kayıpsız bölümlemeler dilerim…